«Γιατί να αγαπάς κάποιον περισσότερο;» – Η ιστορία της Μαρίας, της μητέρας που βρέθηκε ανάμεσα στη μάνα και τα παιδιά της
«Μαμά, γιατί το κάνεις αυτό; Δεν βλέπεις ότι πληγώνεις τον Πέτρο;»
Η φωνή μου έτρεμε, τα μάτια μου είχαν γεμίσει δάκρυα. Η μητέρα μου, η κυρία Ελένη, καθόταν απέναντί μου στο παλιό τραπέζι της κουζίνας, με το βλέμμα της πεισματικά στραμμένο στο παράθυρο. Έξω, ο ήλιος έδυε πάνω από τις κεραμοσκεπές της γειτονιάς μας στην Καλλιθέα, αλλά μέσα στο σπίτι μας είχε πέσει βαριά σκιά.
«Δεν καταλαβαίνεις, Μαρία. Ο Νίκος έχει περισσότερες ανάγκες. Είναι μόνος του στο εξωτερικό, παλεύει. Θέλω να του δώσω ένα στήριγμα όταν γυρίσει. Ο Πέτρος είναι πιο σταθερός εδώ, έχει τη δουλειά του, το διαμέρισμά του…»
«Και τι σημαίνει αυτό; Ότι ο ένας αξίζει το σπίτι κι ο άλλος όχι;»
Η φωνή μου υψώθηκε χωρίς να το θέλω. Από το διπλανό δωμάτιο ακούστηκε η πόρτα να κλείνει με δύναμη – ο Πέτρος είχε ακούσει τη συζήτηση. Ο μικρός μου γιος, πάντα ευαίσθητος, πάντα με την αίσθηση πως πρέπει να αποδείξει κάτι.
Η μητέρα μου αναστέναξε βαθιά. «Δεν είναι θέμα αξίας. Είναι θέμα ανάγκης. Εσύ δεν θα έπρεπε να καταλαβαίνεις καλύτερα απ’ όλους;»
Ένιωσα το αίμα να ανεβαίνει στο κεφάλι μου. Πάντα έτσι ήταν η μάνα μου – αυστηρή, λογική, αλλά κάποιες φορές τόσο ψυχρή που με έκανε να νιώθω ξένη στο ίδιο μου το σπίτι.
Γύρισα και κοίταξα τον άντρα μου, τον Στέλιο, που καθόταν σιωπηλός στη γωνία. Τα μάτια του απέφευγαν τα δικά μου. Ήξερα πως δεν ήθελε να μπλεχτεί – ποτέ δεν ήθελε να μπαίνει ανάμεσα σε εμένα και τη μάνα μου.
«Μαρία, άσε τη μάνα σου να κάνει ό,τι νομίζει. Δεν είναι δικό μας θέμα», είπε τελικά χαμηλόφωνα.
Τον κοίταξα με απογοήτευση. Ήθελα να σταθεί δίπλα μου, να πει μια κουβέντα υπέρ του Πέτρου, αλλά ήξερα πως φοβόταν τις εντάσεις.
Το βράδυ εκείνο δεν κοιμήθηκα καθόλου. Ο Πέτρος είχε κλειστεί στο δωμάτιό του και δεν ήθελε να μιλήσει σε κανέναν. Ο Νίκος, ο μεγάλος μου γιος, ήταν μακριά – σπούδαζε οικονομικά στη Θεσσαλονίκη και ετοιμαζόταν να φύγει για μεταπτυχιακό στην Αγγλία. Του είχα τηλεφωνήσει νωρίτερα για να του πω τα νέα.
«Μαμά, δεν θέλω να στεναχωρηθεί ο Πέτρος», μου είπε διστακτικά. «Αν είναι να δημιουργηθεί πρόβλημα στην οικογένεια, καλύτερα να μην το πάρει κανείς το σπίτι.»
Αλλά η μάνα μου είχε πάρει την απόφασή της. Την επόμενη μέρα πήγαμε μαζί στον συμβολαιογράφο. Εκείνη υπέγραψε τα χαρτιά με ψυχρότητα, σαν να υπέγραφε μια απλή συναλλαγή κι όχι κάτι που θα άλλαζε για πάντα τη σχέση μας.
Τις επόμενες εβδομάδες το σπίτι μας γέμισε σιωπές και μισόλογα. Ο Πέτρος άρχισε να λείπει όλο και περισσότερο – έβγαινε με φίλους, γύριζε αργά τη νύχτα, έκλεινε το κινητό του για ώρες. Μια μέρα τον βρήκα στην κουζίνα με κόκκινα μάτια.
«Δεν πειράζει, μαμά», μου είπε ψιθυριστά. «Έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν ήμουν ο αγαπημένος.»
Ένιωσα την καρδιά μου να σπάει σε χίλια κομμάτια. Τον αγκάλιασα σφιχτά αλλά εκείνος δεν ανταπέδωσε.
Η μητέρα μου συνέχιζε να φέρεται σαν να μην είχε συμβεί τίποτα. Έφερνε γλυκά κάθε Κυριακή, ρωτούσε για τα νέα του Νίκου, μιλούσε για το μέλλον του σπιτιού σαν να ήταν ήδη δικό του.
Ένα βράδυ που μαζευτήκαμε όλοι για φαγητό – μια προσπάθεια να ξαναβρούμε την ισορροπία μας – ο Πέτρος σηκώθηκε απότομα από το τραπέζι.
«Γιατί δεν ρωτάτε κι εμένα πώς νιώθω; Γιατί πάντα ο Νίκος;»
Η μητέρα μου τον κοίταξε αυστηρά. «Δεν είναι ώρα για τέτοια τώρα.»
Ο Στέλιος προσπάθησε να τον ηρεμήσει αλλά ο Πέτρος είχε ήδη φύγει από το σπίτι.
Εκείνο το βράδυ κάθισα με τη μάνα μου στην κουζίνα. Η σιωπή ανάμεσά μας ήταν βαριά.
«Μαμά, δεν βλέπεις ότι χάνω τον γιο μου; Ότι χάνουμε όλοι ο ένας τον άλλον;»
Εκείνη έμεινε σιωπηλή για λίγο και μετά είπε:
«Κάποτε κι εγώ ένιωθα παραμελημένη από τη δική μου μάνα. Ήθελα πάντα να αποδείξω ότι αξίζω κάτι παραπάνω. Ίσως γι’ αυτό κάνω λάθη τώρα.»
Τα λόγια της με ξάφνιασαν. Δεν την είχα ξανακούσει ποτέ να μιλάει έτσι για τον εαυτό της.
«Μπορείς ακόμα να διορθώσεις τα πράγματα», της είπα σχεδόν παρακαλώντας.
Την επόμενη μέρα κάλεσε τον Πέτρο για καφέ. Δεν ξέρω τι ειπώθηκε ανάμεσά τους – ο Πέτρος γύρισε σπίτι αμίλητος αλλά φαινόταν κάπως πιο ήρεμος.
Οι μήνες πέρασαν και η πληγή παρέμεινε ανοιχτή. Ο Νίκος γύρισε από το εξωτερικό και εγκαταστάθηκε στο σπίτι της γιαγιάς του. Ο Πέτρος βρήκε δουλειά σε άλλη πόλη και άρχισε σιγά-σιγά να απομακρύνεται από όλους μας.
Κάποιες φορές αναρωτιέμαι αν θα μπορούσα να κάνω κάτι διαφορετικό – αν θα έπρεπε να είχα φωνάξει πιο δυνατά, αν θα έπρεπε να είχα σταθεί πιο αποφασιστικά απέναντι στη μάνα μου.
Τώρα που κάθομαι μόνη στο παλιό μας σπίτι και κοιτάζω τις φωτογραφίες των παιδιών μου στον τοίχο, σκέφτομαι:
«Άραγε αξίζει μια περιουσία τόση δυστυχία; Μπορεί ποτέ μια οικογένεια να ξεπεράσει τέτοιες πληγές ή απλώς μαθαίνουμε να ζούμε με αυτές;»