«Μαμά, θα τα καταφέρουμε;» – Η ιστορία του μικρού Γιάννη και της φωτιάς που άλλαξε τα πάντα
«Μαμά, θα τα καταφέρουμε;»
Η φωνή του Γιάννη έτρεμε, τα μάτια του γεμάτα φόβο και ελπίδα μαζί. Κρατούσα το χέρι του σφιχτά, σχεδόν να του το πονέσω, καθώς τρέχαμε μέσα στη νύχτα. Ο καπνός είχε μπει στα ρουθούνια μας, τα μάτια μου δάκρυζαν όχι μόνο από τον καπνό αλλά κι από τον πανικό. Ο πατέρας του, ο Κώστας, φώναζε από πίσω μας: «Μαρία, μην σταματάς! Πάρε τον Γιάννη και τρέχα!»
Ήταν 3 Αυγούστου, ένα βράδυ που έμελλε να χαραχτεί για πάντα στη μνήμη μου. Το χωριό μας, η Αγία Παρασκευή στην Εύβοια, είχε τυλιχτεί στις φλόγες. Οι σειρήνες ούρλιαζαν, οι γείτονες φώναζαν ονόματα, κάποιοι έκλαιγαν. Η γιαγιά μου, η κυρά-Ελένη, καθόταν στην αυλή της και αρνιόταν να φύγει: «Εδώ γεννήθηκα, εδώ θα πεθάνω», έλεγε πεισματικά. Ο Κώστας την άρπαξε σχεδόν σηκωτή και την έβαλε στο αυτοκίνητο.
Ο Γιάννης ήταν μόλις δέκα χρονών. Πάντα ήθελε να βοηθάει τους άλλους. Εκείνο το βράδυ, ενώ ετοιμαζόμασταν να φύγουμε, τον είδα να τρέχει προς το σπίτι της κυρίας Σοφίας, της ηλικιωμένης γειτόνισσάς μας. «Μαμά, η κυρία Σοφία είναι μόνη της!» φώναξε. Τον πρόλαβα στο κατώφλι. «Γιάννη, όχι! Θα πάω εγώ!» Αλλά εκείνος είχε ήδη μπει μέσα. Τον βρήκα να προσπαθεί να σηκώσει την κυρία Σοφία από την πολυθρόνα της. «Δεν μπορώ να περπατήσω γρήγορα», έλεγε εκείνη με δάκρυα στα μάτια.
Την πήραμε αγκαλιά και οι τρεις μαζί βγήκαμε έξω. Οι φλόγες πλησίαζαν επικίνδυνα. Ο Κώστας είχε ήδη φορτώσει τη γιαγιά και μερικά πράγματα στο αυτοκίνητο. Μπήκαμε όλοι μέσα στριμωγμένοι. Ο Γιάννης καθόταν ανάμεσα σε εμένα και την κυρία Σοφία, με το πρόσωπό του μαυρισμένο από τη στάχτη αλλά τα μάτια του γεμάτα αποφασιστικότητα.
Ο δρόμος προς τη Χαλκίδα ήταν γεμάτος αυτοκίνητα και πανικόβλητους ανθρώπους. Οι φλόγες είχαν ήδη κλείσει τον έναν δρόμο διαφυγής. Ο Κώστας πάτησε το γκάζι όσο μπορούσε. Ξαφνικά ακούστηκε ένας δυνατός θόρυβος – ένα δέντρο έπεσε μπροστά μας. Το αυτοκίνητο σταμάτησε απότομα. «Όλοι έξω!» φώναξε ο Κώστας.
Βγήκαμε τρέχοντας. Ο αέρας είχε γίνει αποπνικτικός. Η κυρία Σοφία δεν μπορούσε να περπατήσει γρήγορα. Ο Γιάννης γύρισε και με κοίταξε: «Μαμά, εγώ θα τη βοηθήσω!» Πριν προλάβω να τον σταματήσω, την έπιασε από το χέρι και άρχισε να τη σέρνει απαλά προς το ξέφωτο.
Και τότε έγινε το αδιανόητο. Ένα κομμάτι καμένης στέγης έπεσε από ένα διπλανό σπίτι και χτύπησε τον Γιάννη στο κεφάλι. Έπεσε κάτω χωρίς να βγάλει άχνα. Ο χρόνος πάγωσε. Ούρλιαξα το όνομά του, έτρεξα κοντά του, τον πήρα αγκαλιά. Τα μάτια του ήταν μισόκλειστα.
«Μαμά… φοβάμαι», ψιθύρισε.
Ο Κώστας ήρθε τρέχοντας, με δάκρυα στα μάτια για πρώτη φορά στη ζωή μου τον είδα τόσο αδύναμο. Τον πήραμε αγκαλιά και οι δυο μας, προσπαθώντας να τον συνεφέρουμε. Η κυρία Σοφία έκλαιγε σιωπηλά δίπλα μας.
Οι φλόγες πλησίαζαν επικίνδυνα. Ένας πυροσβέστης εμφανίστηκε ξαφνικά: «Πρέπει να φύγετε τώρα!» Μας βοήθησε να πάρουμε τον Γιάννη στα χέρια και τρέξαμε προς το πυροσβεστικό όχημα.
Στο νοσοκομείο της Χαλκίδας περίμενα με κομμένη την ανάσα έξω από τα επείγοντα. Ο Κώστας καθόταν δίπλα μου σιωπηλός, με το κεφάλι σκυμμένο στα χέρια του. Η γιαγιά προσευχόταν ψιθυριστά.
Μετά από δύο ώρες αναμονής που έμοιαζαν αιώνες, βγήκε ο γιατρός.
«Λυπάμαι πολύ…»
Δεν άκουσα τίποτα άλλο. Ένιωσα το σώμα μου να καταρρέει, τα πόδια μου να μην με κρατούν πια. Ο κόσμος γύρω μου θόλωσε.
Τις επόμενες μέρες ζούσα σαν σε όνειρο – ή μάλλον σε εφιάλτη. Το σπίτι μας είχε καεί ολοσχερώς, όπως και τα περισσότερα σπίτια του χωριού. Οι συγχωριανοί μας είχαν μαζευτεί στην πλατεία για να στηρίξουν ο ένας τον άλλον. Όλοι μιλούσαν για τον Γιάννη: «Ήταν ήρωας», έλεγαν. «Έσωσε την κυρία Σοφία.»
Η κυρία Σοφία ήρθε στο σπίτι όπου φιλοξενούμασταν προσωρινά.
«Μαρία… δεν έχω λόγια… Αν δεν ήταν ο Γιάννης σου…»
Την αγκάλιασα σφιχτά χωρίς να μπορώ να μιλήσω.
Ο Κώστας έκλαιγε κάθε βράδυ μόνος του στο μπαλκόνι. Η σχέση μας δοκιμάστηκε όσο ποτέ άλλοτε. Μαλώναμε για τα πάντα: για το αν έπρεπε να φύγουμε νωρίτερα, για το ποιος φταίει που χάσαμε το παιδί μας.
«Εσύ ήθελες να πάρεις τη γιαγιά! Αν είχαμε φύγει νωρίτερα…»
«Και τι ήθελες; Να την αφήσουμε να καεί;»
«Ο Γιάννης… ο Γιάννης…»
Κάποια βράδια ξυπνούσα ιδρωμένη από εφιάλτες – άκουγα τη φωνή του να με φωνάζει: «Μαμά!» Έτρεχα στο δωμάτιό του κι έβρισκα μόνο στάχτες και σιωπή.
Οι μέρες περνούσαν αργά. Η κοινότητα στάθηκε δίπλα μας – μαζεύτηκαν χρήματα για να ξαναχτίσουμε το σπίτι μας, οι γείτονες έφερναν φαγητό και ρούχα. Αλλά τίποτα δεν μπορούσε να γεμίσει το κενό που άφησε ο Γιάννης.
Στην κηδεία του μαζεύτηκε όλο το χωριό. Τα παιδιά του σχολείου άφησαν λουλούδια πάνω στο μικρό λευκό φέρετρο. Η δασκάλα του είπε: «Ο Γιάννης ήταν πάντα πρώτος στη βοήθεια των άλλων.»
Μετά την κηδεία, η ζωή συνέχισε – αλλά όχι για εμάς όπως πριν. Ο Κώστας βρήκε δουλειά στη Χαλκίδα για να ξεχνιέται, εγώ έμεινα στο χωριό προσπαθώντας να βοηθήσω τους άλλους που είχαν χάσει τα σπίτια τους.
Κάθε φορά που περνάω από το σημείο που χάσαμε τον Γιάννη, νιώθω ένα μαχαίρι στην καρδιά μου αλλά και μια παράξενη περηφάνια: ο γιος μου ήταν ήρωας.
Κάποιες νύχτες κάθομαι μόνη στην αυλή και κοιτάζω τα αστέρια.
«Γιάννη μου… είσαι εκεί; Μας βλέπεις;»
Αναρωτιέμαι συχνά: Πώς συνεχίζει κανείς μετά από τέτοια απώλεια; Υπάρχει άραγε τρόπος να ξαναβρούμε το φως μέσα στις στάχτες;
Εσείς τι θα κάνατε αν ήσασταν στη θέση μου; Πώς βρίσκουμε τη δύναμη να συνεχίσουμε όταν όλα γύρω μας έχουν χαθεί;