Όταν το ίδιο σου το αίμα γίνεται αντίπαλος – Ο αδελφός μου, τα λεφτά και ο αγώνας για το πατρικό μας σπίτι
«Θέλω τα λεφτά μου τώρα, Μαρία. Δεν με νοιάζει τι θα πει η μάνα, δεν με νοιάζει τι θα πεις εσύ. Τα δικαιούμαι!»
Η φωνή του Νίκου αντηχούσε ακόμα στα αυτιά μου, παρόλο που είχε φύγει από το σπίτι πριν μισή ώρα. Το σαλόνι μύριζε ακόμα καφέ και τσιγάρο – η μάνα μου είχε ανάψει δύο στη σειρά, κάτι που έκανε μόνο όταν τα πράγματα ήταν άσχημα. Κοίταξα τα χέρια μου: έτρεμαν. Πώς φτάσαμε ως εδώ; Πώς έγινε ο αδελφός μου ο εχθρός μου;
Ο Νίκος κι εγώ μεγαλώσαμε στο ίδιο σπίτι, κάτω από τη σκιά της ελιάς στην αυλή, με τη μάνα να φωνάζει από το παράθυρο «Μη λερώσετε τα ρούχα σας!» και τον πατέρα να γυρίζει αργά απ’ το καφενείο. Πάντα ήμασταν μαζί – στο σχολείο, στις σκανταλιές, στα καλοκαίρια στο χωριό. Ήμουν η μεγάλη αδελφή, εκείνος ο μικρός που πάντα ήθελε να αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί στα πόδια του.
Όλα άλλαξαν όταν πέθανε ο πατέρας. Η μάνα έμεινε μόνη, εγώ έμεινα κοντά της, εκείνος έφυγε για την Αθήνα. Εγώ έμεινα στο πατρικό, να τη φροντίζω, να κρατάω το σπίτι ζωντανό. Ο Νίκος ερχόταν μόνο στις γιορτές – πάντα βιαστικός, πάντα με καινούρια σχέδια. Μέχρι που γνώρισε τη Σοφία και αποφάσισε να παντρευτεί.
«Θέλω να κάνω έναν γάμο όπως πρέπει», είπε ένα βράδυ στο τραπέζι. «Και για να γίνει αυτό, χρειάζομαι το μερίδιό μου από το σπίτι.»
Η μάνα άφησε το πιρούνι της κάτω. «Παιδί μου, το σπίτι αυτό είναι το μόνο που έχουμε. Η Μαρία είναι εδώ, σε φροντίζει…»
«Δεν με νοιάζει! Εγώ θέλω τα λεφτά μου! Δικαιούμαι το μισό!»
Ένιωσα το αίμα μου να παγώνει. Πώς μπορείς να μιλάς έτσι για το σπίτι που σε μεγάλωσε; Πώς μπορείς να ζητάς να πουληθεί για μια μέρα χαράς; Αλλά ο Νίκος δεν άκουγε τίποτα. Είχε ήδη μιλήσει με δικηγόρο. Είχε ήδη βρει αγοραστή.
Τις επόμενες μέρες, η ατμόσφαιρα στο σπίτι ήταν βαριά. Η μάνα δεν μιλούσε πολύ – μόνο καθόταν στο μπαλκόνι και κοίταζε τον δρόμο. Εγώ δεν μπορούσα να κοιμηθώ τα βράδια. Έβλεπα εφιάλτες: το σπίτι μας άδειο, οι φωτογραφίες μας πεταμένες στα σκουπίδια, η αυλή γεμάτη μπάζα.
Μια μέρα, χτύπησε το τηλέφωνο. Ήταν ο θείος Γιώργος από τη Θεσσαλονίκη.
«Μαρία, άκουσα τι γίνεται… Μην αφήσεις τον Νίκο να σας πάρει το σπίτι. Είναι κρίμα.»
«Τι να κάνω, θείε; Έχει δικαίωμα…»
«Να βρείτε μια λύση! Μην αφήσετε τα λεφτά να σας χωρίσουν.»
Αλλά πώς; Ο Νίκος ήταν ανένδοτος. Την επόμενη φορά που ήρθε στο σπίτι, έφερε μαζί του τη Σοφία και τη μητέρα της.
«Εμείς θέλουμε να ξέρουμε τι θα γίνει», είπε η πεθερά του Νίκου με ύφος αυστηρό. «Δεν μπορεί να περιμένει άλλο ο γάμος.»
Η μάνα μου κοίταξε εμένα. Τα μάτια της γεμάτα δάκρυα.
«Νίκο… παιδί μου…»
«Μάνα, δεν γίνεται αλλιώς! Ή μου δίνετε τα λεφτά ή πουλάμε!»
Ένιωσα θυμό και ντροπή μαζί. Θυμό για τον αδελφό μου που μας πίεζε έτσι. Ντροπή που η μάνα μας παρακαλούσε μπροστά σε ξένους.
Το βράδυ εκείνο, κάθισα με τη μάνα στην κουζίνα.
«Μαρία… Αν πουλήσουμε, πού θα πάμε;»
«Δεν ξέρω, μάνα… Δεν ξέρω.»
Σκέφτηκα να πάρω δάνειο από την τράπεζα για να του δώσω το μερίδιό του. Αλλά ο μισθός μου σαν δασκάλα δεν φτάνει ούτε για τα βασικά. Οι φίλοι μου είπαν να τον αφήσω να κάνει ό,τι θέλει – «Δεν αξίζει να χαλάσεις τη ζωή σου για έναν αχάριστο», μου είπε η Ελένη.
Αλλά πώς αφήνεις τον αδελφό σου; Πώς ξεγράφεις το αίμα σου;
Οι μέρες περνούσαν με καβγάδες και σιωπές. Η μάνα αρρώστησε – έπεσε στο κρεβάτι με πίεση και άγχος. Ο Νίκος δεν τηλεφωνούσε καν να ρωτήσει πώς είναι.
Μια μέρα ήρθε ο συμβολαιογράφος στο σπίτι. Ο Νίκος είχε φέρει όλα τα χαρτιά.
«Υπογράψτε», είπε ψυχρά.
Η μάνα έτρεμε. Εγώ έκλαιγα σιωπηλά.
«Νίκο…», ψιθύρισα. «Αν πάρεις τα λεφτά και φύγεις, δεν υπάρχει γυρισμός.»
Με κοίταξε χωρίς συναίσθημα.
«Δεν με νοιάζει.»
Υπογράψαμε. Το σπίτι θα πουλιόταν σε έναν ξένο από την Αθήνα. Η μάνα έκλαιγε όλη νύχτα. Εγώ ένιωθα σαν να έχασα όχι μόνο το σπίτι μου αλλά και τον αδελφό μου.
Την ημέρα που ήρθαν οι αγοραστές να δουν το σπίτι, η μάνα δεν άντεξε – έπαθε εγκεφαλικό και μπήκε στο νοσοκομείο. Ο Νίκος ήρθε μόνο για λίγα λεπτά – άφησε ένα φάκελο με λεφτά στο κομοδίνο και έφυγε χωρίς να πει λέξη.
Έμεινα μόνη στο δωμάτιο του νοσοκομείου, κρατώντας το χέρι της μάνας μου.
«Γιατί μας το έκανε αυτό;», ψιθύρισε αδύναμα.
Δεν είχα απάντηση.
Τώρα ζω σε ένα μικρό διαμέρισμα στην ίδια γειτονιά – κάθε μέρα περνάω μπροστά από το παλιό μας σπίτι και βλέπω άλλους ανθρώπους στην αυλή μας. Ο Νίκος παντρεύτηκε, έκανε παιδιά – αλλά δεν μιλάμε πια. Η μάνα πέθανε λίγους μήνες μετά.
Σκέφτομαι συχνά: Άξιζε τελικά; Τι αξίζει περισσότερο – τα λεφτά ή η οικογένεια; Μπορεί ποτέ μια πληγή σαν αυτή να κλείσει; Εσείς τι θα κάνατε στη θέση μου;