«Η μαμά μου τηλεφώνησε: “Θα έχουμε επισκέπτες!” – Αυτή τη φορά αποφάσισα να κάνω κάτι διαφορετικό…»
«Έλα, Μαρία, θα έρθουν οι θείοι σου το Σάββατο. Να είσαι εδώ νωρίς, να βοηθήσεις!» Η φωνή της μαμάς μου στο τηλέφωνο ήταν κοφτή, γεμάτη εκείνη τη γνώριμη ανυπομονησία που πάντα με έκανε να σφίγγω τα δόντια μου. Πόσες φορές είχα ακούσει αυτή τη φράση; Πόσες φορές είχα προσπαθήσει να βρω μια δικαιολογία για να μην ανέβω στο χωριό;
«Μαμά, δεν ξέρω αν μπορώ…» ψέλλισα, αλλά η φωνή μου χάθηκε μέσα στη δική της.
«Μαρία, σε παρακαλώ. Δεν γίνεται να λείπεις πάλι. Ο πατέρας σου θα στεναχωρηθεί. Και οι θείοι σου…»
Έκλεισα τα μάτια. Ήξερα τι θα ακολουθούσε: το ίδιο σκηνικό, τα ίδια σχόλια, τα ίδια βλέμματα. Από μικρή ένιωθα πως δεν ταίριαζα. Η μικρή, ήσυχη Μαρία που διάβαζε βιβλία αντί να βοηθάει στο χωράφι, που δεν ήθελε να παντρευτεί νωρίς, που ήθελε να φύγει για την Αθήνα. Και όταν τελικά έφυγα, το χωριό με σημάδεψε σαν μια πληγή που δεν έκλεισε ποτέ.
Αυτή τη φορά, όμως, κάτι μέσα μου άλλαξε. Ίσως ήταν η κούραση από το να τρέχω συνέχεια μακριά. Ίσως ήταν η ανάγκη να βρω επιτέλους τη δική μου θέση μέσα σε αυτή την οικογένεια. Έκλεισα το τηλέφωνο και κοίταξα το παλιό ρολόι στον τοίχο. «Θα πάω», είπα στον εαυτό μου. «Αλλά αυτή τη φορά, θα κάνω κάτι διαφορετικό.»
Το Σάββατο το πρωί, το λεωφορείο με άφησε στην πλατεία του χωριού. Η μυρωδιά από τα πεύκα και το βρεγμένο χώμα με χτύπησε κατακούτελα. Το σπίτι μας φαινόταν ίδιο όπως πάντα: τοίχοι ξεθωριασμένοι, η αυλή γεμάτη βασιλικό και γεράνια, η μαμά να τρέχει πάνω-κάτω με την ποδιά της. Μόλις με είδε, άφησε κάτω το ταψί με τα γεμιστά και με αγκάλιασε σφιχτά.
«Ήρθες, κορίτσι μου! Μπράβο, μπράβο!»
Ένιωσα ένα σφίξιμο στο στήθος. «Ήρθα, μαμά. Θα βοηθήσω όσο μπορώ.»
Η προετοιμασία ήταν όπως πάντα: φωνές, γέλια, μικρές εντάσεις. Ο πατέρας μου καθόταν στη βεράντα, κάπνιζε και κοιτούσε τον δρόμο. Η γιαγιά μου, σχεδόν τυφλή πια, καθόταν στην κουζίνα και μουρμούριζε προσευχές. Οι θείοι μου έφτασαν με τα παιδιά τους, φέρνοντας μαζί τους φασαρία και κουτσομπολιό.
«Μαρία, πότε θα παντρευτείς;» με ρώτησε η θεία Ελένη, μόλις κάθισα στο τραπέζι.
«Δεν ξέρω, θεία. Δεν είναι στα σχέδιά μου τώρα.»
«Ε, πώς; Όλες οι κοπέλες της ηλικίας σου έχουν κάνει οικογένεια. Μόνο εσύ…»
Ο πατέρας μου με κοίταξε αυστηρά. «Άσε το κορίτσι, Ελένη. Ξέρει τι κάνει.»
Η μαμά μου, όμως, δεν μίλησε. Έσκυψε το κεφάλι και συνέχισε να σερβίρει το φαγητό. Ένιωσα το βλέμμα της πάνω μου, γεμάτο παράπονο και ανησυχία. Ήξερα πως ήθελε να με δει «τακτοποιημένη», όπως έλεγε πάντα. Να μην ανησυχεί για μένα, να μπορεί να λέει στις γειτόνισσες πως η κόρη της είναι καλά.
Το απόγευμα, όταν οι φωνές καταλάγιασαν και τα παιδιά έπαιζαν στην αυλή, βγήκα έξω να πάρω αέρα. Η μαμά με ακολούθησε.
«Μαρία, γιατί είσαι πάντα τόσο μακριά;» με ρώτησε χαμηλόφωνα.
Γύρισα και την κοίταξα. Τα μάτια της ήταν κουρασμένα, γεμάτα αγωνία. «Δεν είμαι μακριά, μαμά. Απλώς… νιώθω πως δεν με καταλαβαίνετε. Πάντα ήθελα κάτι διαφορετικό. Δεν ήθελα να μείνω εδώ, να κάνω ό,τι έκαναν όλοι.»
«Κι εγώ ήθελα να φύγω κάποτε», μου είπε ξαφνικά. «Αλλά δεν τα κατάφερα. Εσύ τα κατάφερες. Μην νομίζεις πως δεν σε θαυμάζω. Απλώς… φοβάμαι για σένα.»
Ένιωσα τα μάτια μου να γεμίζουν δάκρυα. Για πρώτη φορά, η μαμά μου άφησε να φανεί η δική της αδυναμία. Δεν ήξερα τι να πω. Την αγκάλιασα σφιχτά.
Το βράδυ, όταν όλοι είχαν φύγει και το σπίτι είχε ησυχάσει, κάθισα μόνη μου στην κουζίνα. Κοίταξα τα παλιά πιάτα, το τραπεζομάντηλο με τα λουλούδια, τις φωτογραφίες στους τοίχους. Όλα μου φαίνονταν ξένα και οικεία ταυτόχρονα. Θυμήθηκα τα παιδικά μου χρόνια, τις φωνές, τα γέλια, τις κατσάδες. Θυμήθηκα πόσο ήθελα να φύγω, να γίνω κάποια άλλη. Και τώρα, εδώ, ένιωθα πως ίσως ήρθε η ώρα να συμφιλιωθώ με το παρελθόν μου.
Την επόμενη μέρα, πριν φύγω, η μαμά μου με αγκάλιασε ξανά. «Να έρχεσαι πιο συχνά, Μαρία. Μας λείπεις.»
«Κι εσείς μου λείπετε, μαμά. Απλώς… προσπαθώ να βρω τον εαυτό μου.»
Στο λεωφορείο της επιστροφής, κοίταξα έξω από το παράθυρο τα χωράφια και τα βουνά. Σκέφτηκα πόσο δύσκολο είναι να είσαι διαφορετικός σε μια μικρή κοινωνία. Πόσο εύκολα πληγώνουμε ο ένας τον άλλον, χωρίς να το θέλουμε. Και αναρωτήθηκα: Μπορούμε ποτέ να συμφιλιωθούμε πραγματικά με το παρελθόν μας; Ή θα κουβαλάμε πάντα μέσα μας εκείνο το παιδί που ήθελε να φύγει;
Εσείς τι πιστεύετε; Έχετε νιώσει ποτέ ξένοι στο ίδιο σας το σπίτι; Πώς συμφιλιωθήκατε με την οικογένειά σας;