Το Βάρος της Προσδοκίας: Το Δικαίωμά μου να Είμαι Κουρασμένος
«Πάλι αργά ήρθες, Νίκο;» Η φωνή της Μαρίας με χτύπησε πριν καν προλάβω να κλείσω την πόρτα. Τα φώτα της κουζίνας έριχναν σκιές στο πρόσωπό της, κάνοντάς τη να φαίνεται πιο κουρασμένη απ’ ό,τι συνήθως. Ένιωθα το βλέμμα της να με διαπερνά, να ψάχνει απαντήσεις που δεν είχα ούτε τη δύναμη ούτε τη διάθεση να δώσω.
«Είχα δουλειά, Μαρία. Τι άλλο να σου πω;» απάντησα, προσπαθώντας να κρατήσω τη φωνή μου σταθερή. Ήξερα πως δεν ήταν μόνο η δουλειά. Ήταν όλα: το αφεντικό που απαιτούσε όλο και περισσότερα, οι συνάδελφοι που έριχναν το βάρος πάνω μου, η αβεβαιότητα για το αύριο. Κι όταν γύριζα σπίτι, αντί για ηρεμία, με περίμενε μια νέα μάχη.
Η Μαρία άφησε το πιρούνι της στο τραπέζι με θόρυβο. «Δεν είμαι εγώ η δουλειά σου, Νίκο. Δεν είμαι το αφεντικό σου. Εγώ θέλω να σε δω, να σε ακούσω. Θέλω να ξέρω ότι υπάρχω κι εγώ στη ζωή σου.»
Έκατσα απέναντί της, τα χέρια μου βαριά πάνω στο τραπέζι. Το φαγητό μύριζε ωραία, αλλά το στομάχι μου ήταν σφιγμένο. «Δεν καταλαβαίνεις πόσο κουρασμένος είμαι. Όλη μέρα παλεύω, και όταν έρχομαι σπίτι, νιώθω ότι πρέπει να παλέψω ξανά.»
Τα μάτια της γέμισαν δάκρυα. «Κι εγώ παλεύω, Νίκο. Όλη μέρα με τα παιδιά, με το σπίτι, με τα οικονομικά. Δεν είσαι ο μόνος που κουράζεται. Αλλά εγώ δεν έχω το δικαίωμα να είμαι κουρασμένη, έτσι; Πρέπει να είμαι πάντα χαμογελαστή, πάντα έτοιμη να σε στηρίξω.»
Η φωνή της έσπασε. Για μια στιγμή, ένιωσα ενοχές. Ήξερα πως είχε δίκιο. Η ζωή μας στην Αθήνα δεν ήταν εύκολη. Τα παιδιά, ο μικρός Γιάννης και η Ελένη, είχαν τις δικές τους απαιτήσεις. Τα λεφτά δεν έφταναν ποτέ. Οι γονείς μας, από το χωριό, τηλεφωνούσαν κάθε τόσο για να ρωτήσουν αν χρειαζόμαστε κάτι, αλλά στην πραγματικότητα ήθελαν να μάθουν αν τα καταφέρνουμε. Κι εγώ, κάθε μέρα, ένιωθα το βάρος να με πλακώνει λίγο περισσότερο.
«Δεν είναι αγώνας μεταξύ μας, Μαρία. Απλώς… δεν αντέχω άλλο. Θέλω να με καταλάβεις. Θέλω να έχω το δικαίωμα να είμαι κουρασμένος, χωρίς να νιώθω ενοχές.»
Σηκώθηκε από το τραπέζι, πήγε στο παράθυρο και κοίταξε έξω. Η Αθήνα έλαμπε από τα φώτα, αλλά μέσα στο σπίτι μας υπήρχε σκοτάδι. «Ξέρεις τι με πονάει; Ότι νιώθω αόρατη. Ότι η κούρασή μου δεν μετράει. Ότι αν δεν είμαι δυνατή, όλα θα καταρρεύσουν.»
Σηκώθηκα και την πλησίασα. Άπλωσα το χέρι μου να την αγγίξω, αλλά το απέσυρε. «Μαρία…»
«Άσε με, Νίκο. Θέλω να μείνω λίγο μόνη.»
Έμεινα να την κοιτάζω, ανήμπορος. Πήγα στο δωμάτιο των παιδιών. Ο Γιάννης κοιμόταν ήσυχος, η Ελένη είχε πετάξει το αρκουδάκι της στο πάτωμα. Το σήκωσα και το έβαλα δίπλα της. Κάθισα στο πάτωμα, με την πλάτη στον τοίχο. Τα δάκρυα ήρθαν αβίαστα. Δεν ήμουν ο άντρας που ήθελα να είμαι. Δεν ήμουν ο πατέρας που ήθελα να είμαι. Και σίγουρα δεν ήμουν ο σύζυγος που άξιζε η Μαρία.
Θυμήθηκα τον πατέρα μου, πώς γύριζε από το χωράφι, βρώμικος και εξαντλημένος, αλλά πάντα έβρισκε τη δύναμη να χαμογελάσει στη μάνα μου. Ή μήπως κι εκείνος έκρυβε τη δική του κούραση; Μήπως κι εκείνος ένιωθε το ίδιο βάρος, αλλά δεν το έδειχνε ποτέ; Στην Ελλάδα, οι άντρες δεν μιλούν για την κούρασή τους. Πρέπει να είναι βράχοι. Κι οι γυναίκες; Πρέπει να είναι πάντα δυνατές, πάντα εκεί. Ποιος μας έμαθε έτσι; Ποιος μας έπεισε ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να λυγίσουμε;
Το επόμενο πρωί, η Μαρία ήταν ψυχρή. Ετοίμασε τα παιδιά για το σχολείο, χωρίς να με κοιτάξει. Το σπίτι μύριζε καφέ και σιωπή. Πήγα να της μιλήσω, αλλά με διέκοψε. «Δεν έχω όρεξη, Νίκο. Πρέπει να φύγω για τη δουλειά.»
Έμεινα μόνος, με το φλιτζάνι στο χέρι. Η δουλειά με περίμενε, αλλά δεν είχα καμία διάθεση να πάω. Στο γραφείο, όλοι έδειχναν το ίδιο κουρασμένοι. Ο Κώστας, ο συνάδελφος, με πλησίασε. «Τι έχεις, ρε φίλε;»
«Τίποτα. Απλώς… όλα μου φαίνονται βουνό.»
Χαμογέλασε πικρά. «Καλώς ήρθες στο κλαμπ. Κι εγώ χθες τσακώθηκα με τη γυναίκα μου. Γιατί αργώ, γιατί δεν βοηθάω, γιατί δεν είμαι παρών. Όλοι τα ίδια, Νίκο. Όλοι κουρασμένοι.»
Γύρισα σπίτι νωρίς εκείνο το βράδυ. Η Μαρία καθόταν στο σαλόνι, τα μάτια της κόκκινα. Κάθισα δίπλα της. «Μπορούμε να μιλήσουμε;»
Με κοίταξε διστακτικά. «Τι να πούμε; Ότι είμαστε και οι δύο κουρασμένοι; Ότι δεν αντέχουμε άλλο;»
«Ναι. Ακριβώς αυτό. Ίσως αν το παραδεχτούμε, να βρούμε μια λύση. Δεν θέλω να σε χάνω, Μαρία. Δεν θέλω να χανόμαστε μέσα στην κούραση και τις προσδοκίες.»
Έγειρε στον ώμο μου. «Κι εγώ δεν θέλω. Αλλά φοβάμαι. Φοβάμαι ότι αν λυγίσουμε, όλα θα διαλυθούν.»
Την αγκάλιασα σφιχτά. «Ίσως αν λυγίσουμε μαζί, να αντέξουμε. Ίσως αν μιλήσουμε, να βρούμε ξανά ο ένας τον άλλον.»
Εκείνο το βράδυ, για πρώτη φορά μετά από καιρό, νιώσαμε και οι δύο λίγο πιο ελαφριοί. Όχι επειδή λύθηκαν τα προβλήματα, αλλά επειδή τα μοιραστήκαμε. Γιατί το βάρος της προσδοκίας είναι πιο ανυπόφορο όταν το κουβαλάς μόνος.
Σκέφτομαι συχνά: Πόσοι από εμάς νιώθουμε ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να είμαστε κουρασμένοι; Πόσοι κρύβουμε την αδυναμία μας, φοβούμενοι ότι θα απογοητεύσουμε τους άλλους; Μήπως τελικά το μεγαλύτερο θάρρος είναι να παραδεχτούμε ότι είμαστε άνθρωποι; Τι λέτε εσείς;