Το Δικαίωμα να Είμαι Κουρασμένος: Μια Βραδιά που Άλλαξε τα Πάντα
«Πάλι αργείς, Νίκο;» Η φωνή της Μαρίας με χτύπησε σαν κύμα που σκάει στα βράχια. Δεν είχα προλάβει να κλείσω καλά-καλά την πόρτα του σπιτιού μας στο Κερατσίνι και ήδη ένιωθα το βάρος της μέρας να πολλαπλασιάζεται. Τα χέρια μου μύριζαν ακόμα πετρέλαιο και αλάτι, τα ρούχα μου ήταν μουσκεμένα από τον ιδρώτα και την υγρασία του λιμανιού. «Δουλεύω δώδεκα ώρες στο λιμάνι, Μαρία. Τι άλλο να κάνω;» ψιθύρισα, προσπαθώντας να συγκρατήσω τον θυμό και την εξάντληση που με έπνιγαν.
Η Μαρία, με τα μαλλιά της πιασμένα πρόχειρα και τα μάτια της γεμάτα ανησυχία, με κοίταξε με εκείνο το βλέμμα που πάντα με έκανε να νιώθω μικρός. «Δεν είμαι εγώ το πρόβλημα, Νίκο. Τα παιδιά σε ρωτάνε κάθε βράδυ πού είσαι. Ο πατέρας σου πήρε πάλι τηλέφωνο. Θέλει να σε δει. Η μάνα σου λέει πως δεν βοηθάς αρκετά. Κι εγώ… εγώ νιώθω μόνη.»
Ένιωσα το στομάχι μου να σφίγγεται. Ήθελα να της πω πως κι εγώ νιώθω μόνος, πως κάθε μέρα στο λιμάνι είναι ένας αγώνας, πως οι γερανοί και τα κοντέινερ δεν αφήνουν χώρο για σκέψεις, μόνο για επιβίωση. Αλλά δεν είπα τίποτα. Πήγα στην κουζίνα, άνοιξα το ψυγείο, πήρα μια μπίρα και κάθισα στο τραπέζι. Τα παιδιά, ο Γιάννης και η Ελένη, είχαν ήδη φάει. Άκουγα τις φωνές τους από το δωμάτιό τους, να τσακώνονται για το ποιος θα πάρει το τάμπλετ.
«Νίκο, δεν γίνεται να συνεχίσουμε έτσι. Δεν είσαι ποτέ εδώ. Δεν μιλάς. Δεν γελάς. Σαν να μην υπάρχεις.» Η φωνή της Μαρίας έσπασε. Για μια στιγμή, ήθελα να της φωνάξω πως δεν αντέχω άλλο, πως κουράστηκα να είμαι ο στυλοβάτης όλων, πως το μόνο που θέλω είναι να με αφήσουν να είμαι κουρασμένος, να μην χρειάζεται να απολογούμαι για την εξάντλησή μου. Αλλά δεν το έκανα. Ήπια μια γουλιά μπίρα και κοίταξα το πάτωμα.
«Τι θες να κάνω, Μαρία; Να αφήσω τη δουλειά; Να πεινάσουμε; Να μην πληρώσουμε το νοίκι;» Η φωνή μου βγήκε πιο σκληρή απ’ όσο ήθελα. Εκείνη γύρισε την πλάτη και άρχισε να μαζεύει τα πιάτα. Τα δάχτυλά της έτρεμαν. Ήξερα πως έκλαιγε, αλλά δεν μπορούσα να τη δω. Δεν άντεχα να τη δω.
Το κινητό μου χτύπησε. Ήταν ο πατέρας μου. «Νίκο, πού είσαι; Πάλι αργά γύρισες; Η μάνα σου ανησυχεί. Έλα αύριο να φας μαζί μας. Έχουμε να πούμε πολλά.» Η φωνή του ήταν αυστηρή, γεμάτη προσδοκίες. Από μικρός ήμουν το παιδί που έπρεπε να τα καταφέρει, να μην λυγίσει, να είναι πάντα δυνατός. Αλλά εγώ… εγώ ήμουν κουρασμένος. Πολύ κουρασμένος.
Έκλεισα το τηλέφωνο χωρίς να απαντήσω. Η Μαρία με κοίταξε, τα μάτια της κόκκινα. «Δεν μπορείς να συνεχίσεις να τους αποφεύγεις. Δεν μπορείς να αποφεύγεις κι εμάς.»
«Δεν αποφεύγω κανέναν. Απλώς… δεν έχω άλλα να δώσω.» Η φωνή μου έσπασε. Για πρώτη φορά, άφησα τον εαυτό μου να ακουστεί αδύναμος. Η Μαρία κάθισε απέναντί μου. «Νίκο, δεν θέλω να σε χάσω. Αλλά δεν ξέρω πώς να σε βοηθήσω. Μίλα μου.»
Ένιωσα τα μάτια μου να καίνε. Θυμήθηκα τον πατέρα μου, όταν ήμουν παιδί, να γυρίζει από το εργοστάσιο, βρώμικος, σιωπηλός, πάντα κουρασμένος. Η μάνα μου να του βάζει φαγητό, να του μιλάει, κι εκείνος να μην απαντάει ποτέ. Τότε έλεγα πως εγώ δεν θα γίνω έτσι. Κι όμως, να που έγινα.
«Δεν ξέρω τι να πω, Μαρία. Νιώθω πως όλοι περιμένουν κάτι από μένα. Εσύ, τα παιδιά, οι γονείς μου, η δουλειά. Κι εγώ… εγώ δεν έχω τίποτα να δώσω. Θέλω απλώς να με αφήσετε να είμαι κουρασμένος. Να μην χρειάζεται να απολογούμαι που δεν αντέχω άλλο.»
Η Μαρία άπλωσε το χέρι της και έπιασε το δικό μου. «Δεν είσαι μόνος. Αλλά πρέπει να μας αφήσεις να σε πλησιάσουμε. Δεν είσαι ο μόνος που κουράζεται, Νίκο.»
Έμεινα σιωπηλός. Άκουγα το ρολόι να χτυπάει, τα παιδιά να γελάνε στο δωμάτιο, τη Μαρία να ανασαίνει βαριά. Ήθελα να της πω πως φοβάμαι. Πως φοβάμαι να δείξω αδυναμία, πως φοβάμαι να μην είμαι ο άντρας που όλοι περιμένουν. Πως φοβάμαι να παραδεχτώ πως έχω ανάγκη από ξεκούραση, από αγκαλιά, από κατανόηση.
«Θυμάσαι, Μαρία, όταν ήμασταν νέοι; Όταν ονειρευόμασταν να φύγουμε από το Κερατσίνι, να πάμε κάπου αλλού, να ζήσουμε αλλιώς;» Εκείνη χαμογέλασε πικρά. «Ναι, το θυμάμαι. Αλλά η ζωή…»
«Η ζωή μας κατάπιε. Μας έκανε να ξεχάσουμε ποιοι είμαστε.»
«Όχι, Νίκο. Εσύ το ξέχασες. Εγώ ακόμα θυμάμαι. Αλλά δεν μπορώ να το κάνω μόνη μου.»
Σηκώθηκα από το τραπέζι και πήγα στο δωμάτιο των παιδιών. Ο Γιάννης είχε αποκοιμηθεί με το τάμπλετ στα χέρια. Η Ελένη με κοίταξε με μεγάλα, κουρασμένα μάτια. «Μπαμπά, θα έρθεις αύριο στην παράστασή μου;»
Ένιωσα ένα μαχαίρι στην καρδιά. Είχα ξεχάσει την παράσταση. «Θα προσπαθήσω, αγάπη μου.»
«Όχι, μπαμπά. Θέλω να έρθεις. Μόνο εσύ δεν έχεις έρθει ποτέ.»
Έσκυψα και τη φίλησα στο μέτωπο. «Θα είμαι εκεί.» Δεν ήξερα αν έλεγα αλήθεια. Η δουλειά στο λιμάνι δεν συγχωρεί απουσίες. Αλλά ήξερα πως αν δεν ήμουν εκεί, κάτι μέσα μου θα έσπαγε οριστικά.
Γύρισα στο σαλόνι. Η Μαρία είχε σβήσει τα φώτα και καθόταν στο μπαλκόνι, κοιτώντας τα φώτα του λιμανιού. Κάθισα δίπλα της. «Συγγνώμη, Μαρία. Δεν ξέρω πώς να είμαι όλα όσα θέλετε. Δεν ξέρω πώς να είμαι δυνατός όταν νιώθω τόσο αδύναμος.»
Εκείνη γύρισε και με κοίταξε. «Δεν χρειάζεται να είσαι πάντα δυνατός. Αρκεί να είσαι εδώ. Να είσαι αληθινός.»
Έμεινα να κοιτάζω τα φώτα που τρεμόπαιζαν στο βάθος. Σκέφτηκα τον πατέρα μου, τη μάνα μου, τα παιδιά μου, τη Μαρία. Σκέφτηκα εμένα. Πόσες φορές είχα αρνηθεί στον εαυτό μου το δικαίωμα να είμαι κουρασμένος, να είμαι αδύναμος, να ζητήσω βοήθεια; Πόσες φορές είχα φορέσει τη μάσκα του δυνατού, μόνο και μόνο για να μην απογοητεύσω κανέναν;
Η νύχτα είχε πέσει για τα καλά. Η Μαρία ακουμπούσε το κεφάλι της στον ώμο μου. Για πρώτη φορά μετά από καιρό, ένιωσα πως ίσως δεν χρειάζεται να είμαι μόνος με την κούρασή μου. Ίσως, αν τολμήσω να μιλήσω, να ακούσω, να αφεθώ, κάτι να αλλάξει.
«Άραγε, έχουμε το δικαίωμα να είμαστε κουρασμένοι; Ή πρέπει πάντα να παριστάνουμε τους δυνατούς; Εσείς τι λέτε;»